Uit elkaar zonder getrouwd te zijn: wat moet je weten?

Geen huwelijk betekent niet geen regels. Of je nu feitelijk of wettelijk samenwoonde, er zijn praktische en juridische stappen die je niet mag overslaan.

Feitelijk samenwonen is gewoon samen leven, zonder enige officiële registratie. Wettelijke samenwoning is een verklaring die je samen aflegt bij de gemeente, met een beperkter pakket aan rechten en plichten dan een huwelijk, maar wel met juridische gevolgen.

Dit gaat sneller dan een echtscheiding: één van beide partners legt een verklaring van beëindiging af bij de gemeente, of jullie doen dit samen. Er is geen rechtbank of notaris voor nodig, al kan je wel vrijwillig afspraken laten vastleggen over de woning of kinderen.

Als jullie nooit een verklaring van wettelijke samenwoning hebben afgelegd, is er ook geen formele stap nodig om uit elkaar te gaan. Wat wel telt: de praktische verdeling van wat samen werd opgebouwd.

Als de woning eigendom is van één partner, is de situatie eenvoudiger dan bij een huwelijk: die partner blijft eigenaar. Bij gezamenlijk eigendom (bijvoorbeeld via mede-eigendom op de eigendomsakte) moet er net als bij een huwelijk een verdeling of uitkoop gebeuren, via een notaris.

Het ouderlijk gezag en de verblijfsregeling werken op dezelfde manier als bij gehuwde ouders. Of jullie getrouwd waren of niet, maakt voor de rechten van je kinderen geen verschil.

Heb ik recht op alimentatie als ex-partner als we niet getrouwd waren? In principe niet automatisch, behalve specifieke afspraken die je samen hebt vastgelegd. Voor kinderen blijft alimentatie wel van toepassing, ongeacht de relatievorm van de ouders.

Moet ik naar een notaris als we feitelijk samenwoonden? Alleen als er gezamenlijk eigendom of een aanzienlijk gedeeld vermogen is om te verdelen.

Verandert dit iets aan mijn sociale rechten? Mogelijk wel, bijvoorbeeld op vlak van belastingen of sociale uitkeringen. Vraag dit best na bij de juiste dienst.